Met een veertigtal ramen, tal van ontwerpen en ontwerp-kartons wordt een dwarsdoorsnede door een rijk oeuvre van de Zuid-Duitse kunstenaar gegeven.
Hans Gottfried von Stockhausen is een van de belangrijkste glaskunstenaars van de 20e Eeuw. Zijn glas in lood is te zien in de grote kathedralen in Duitsland, zoals in Ulm en Konstanz en in een allerlei andere religieuze en seculiere gebouwen. In het buitenland is werk van de kunstenaar te vinden in o.a Seattle, Washington, VS en in Cambridge en Cardiff. Engeland . Naast zijn werk als een glasschilder, gaf hij van 1971 tot 1985 leiding aan de specialisatie 'glas in lood en mozaïeken' van de Kunstacademie Stuttgart.
De weg naar het glas in lood werd Hans Gottfried von Stockhausen gewezen door zijn leraar Rudolf Yelin aan de Kunstacademie Stuttgart, die een voorvechter was van het moderne glas in lood. In tegenstelling tot de ontwikkeling van de avant-garde brandschilderen op glas in het Rijnland, waar Johan Thorn Prikker met zijn figuratieve-abstracte werken een radicale verandering teweegbracht, ontwikkelt de Zuid-Duitse glasschilderkunst zich uit de traditie van de 19e eeuw tot een object-georiënteerde, moderne ruimte kunst.
Tot de eerste officiële opdrachten Hans Gottfried von Stockhausen horen de ramen van de ev. Stadtkirche in Bad Hersfeld (1952), de Münster van Ulm(1956) en de ramen voor de St. Nicolai en St. Reinoldi in Dortmund (1960). Met twee projecten is hij meer dan veertig jaar bezig: in 1962, maakt hij de eerste ramen voor de Wiesenkirche in Soest en voor de Stiftskirche in Wetter/Hessen. De nieuwe verglasing in Soest (2001-2003) met 17 ramen horen tot het latere werk von Stockhausen, evenals de 14 grote ramen in het Wetter (2004-2007).
Sinds de vroege jaren 1960, treedt naast aan architectuur gebonden werk het autonome werk meer op de voorgrond. Ook deze kleinschalige, intieme werken blijven altijd ruimtekunst en zijn niet onderworpen aan de illusionistische schilderkunst.
Het autonome werk volgt een andere wetmatigheid dan het architectuurgebonden brandschilderen, waar de compositie de keuze van het glas bepaalt. Bij het autonome werk daarentegen zijn de kleurverlopen van de mondgeblazen stukken glas bepalend voor de beeldopbouw. Stockhuasen daarover :
In de glasopbouw zoek ik nieuwe wegen. In plaats van de in kerkramen gebruikelijke thematiek probeerde ik het glas zelf in zijn oorspronkelijke mogelijkheden als thema te laten ontstaan. De meer of minder dominante vlakkenverdeling wordt hier tegenover het fenomeen van de kleurruimtelijkheid geplaatst.
Gefascineerd door het unieke schilderachtige leven van de kostbare glasplaten met hun kleurgradiënten ontstaan in de late jaren 1960 en begin 1970 een reeks van vrije, abstracte werken met een sterke tektonische karakter. De kunstenaar contrasteert het gevarieerde kleurspectrum van kleurovergangen met een formeel strikt gereduceerd loodverbindingen. Stockhausen ziet daarbij volledig af van het brandschilderen, zoals in het werk "Het Ei" (1969).
In de late jaren 1980 wordt de wens om met het schilderen betekenis over te brengen nog sterker in het middelpunt van zijn artistieke aspiraties. Met zwart, zilver, geel, en het gebruik van emailleverven, en de toepassing van mechanische processen zoals etsen, slijpen, graveren en zandstralen nut Hans Gottfried von Stockhausen meesterlijk en consequent alle mogelijkheden van het glas uit.
De virtuoze behandeling van de picturale middelen toont ook het werk "Gethsemane" (2003), dat wordt gekenmerkt door een sterk rood / blauw akkoord. De met zwartlood gecomprimeerde bijbelse gebeurtenis is geschreven in een grote cirkel. Een engel, die over een van een bovennatuurlijk licht doordrongen wolk zweeft, geeft aan de in de duisternis biddend Zoon van God licht en kracht. Spiraalvormig gerangschikte Bijbelcitaten lopen over de wolken en de drie uit bloemen en bladeren bestaande boomkruinen.
Hans Gottfried von Stockhausen, verbreedt de bijbelse thema's tot het fundamentele thema van het menselijk bestaan als zodanig, dat zich in een verscheidenheid van moeder / kind en man / vrouw relaties uit. De mens als een deel van de natuur, de levenscyclus, het mysterie van de schepping - aanwezig in een zaad of ei, groei, ontstaan en verval zijn verdere beeldbepalende motieven in zijn kunstig in het licht geplaatste filosofische en poëtische visioenen.
De unieke charme van zijn glas in lood is deels te wijten aan het feit dat Stockhausen het productieproces volledig beheerst. Vanuit zijn aanwezigheid bij de ontstaan van het gekleurde glas in de glasfabriek in Lamberts Waldsassen tot het detail, waarbij hij met de ganzenveer transparante tekeningen in het zwartlood krast heeft hij de gehele creatieve daad in zijn greep.
bron : folder Deutsches Glasmalerei Museum
